บทที่ 1

1.1 ที่มาและความสำคัญ

ชุมชนโดยรอบสถานีรถไฟเชียงรากอยู่ในพื้นที่ที่ภาครัฐ มีโครงข่ายรถไฟฟ้าชานเมืองที่จะทำในอนาคตอันใกล้ ซึ่งเป็นโครงข่ายรถไฟฟ้าสายหลักที่เน้นให้บริการการเดินทางของผู้โดยสารระหว่างพื้นที่ชานเมืองกับพื้นที่ใจกลางกรุงเทพมหานคร โดยอยู่ในแผนรถไฟฟ้า สายสีแดงเข้ม (ธรรมศาสตร์-มหาชัย) มีระยะทางทั้งหมด 80.8 กม. เป็นจำนวน 36 สถานี ได้แก่ช่วง บางซื่อ-รังสิต-ธรรมศาสตร์ บางซื่อ-หัวลำโพง-บางบอน และบางบอน-มหาชัย โดยโครงข่ายรถไฟฟ้าชานเมืองเป็นเส้นทางหลักในแนวเหนือ-ใต้ ตามแนวทางรถไฟเดิมของการรถไฟแห่งประเทศไทย ที่เชื่อมต่อพื้นที่ชานเมืองด้านทิศเหนือ (พื้นที่ดอนเมือง รังสิต ปทุมธานี) และพื้นที่ชานเมืองด้านทิศใต้ (พื้นที่บางบอน มหาชัย) เข้าสู่ใจกลางเมือง (หัวลำโพง) รองรับศูนย์ราชการกรุงเทพมหานครแห่งใหม่ พื้นที่ชุมชนบริเวณถนนแจ้งวัฒนะ และรามอินทรา ที่กำลังมีการเติบโตในอัตราที่สูงขึ้น เชื่อมต่อกับท่าอากาศยานดอนเมือง รองรับประชาชนบริเวณรังสิต-ปทุมธานี และเชื่อมโยงไปยังเมืองมหาวิทยาลัยบริเวณรังสิต ในอนาคตสามารถเชื่อมโยงกับสถานีขนส่งผู้โดยสารสายเหนือและตะวันออกเฉียงเหนือแห่งใหม่อีกด้วย โครงการสามารถแก้ปัญหาจุดตัดระหว่างถนนและรถไฟในเขตเมือง ทำให้สามารถเพิ่มประสิทธิภาพในการเดินทางของระบบราง และลดความล่าช้าในการเดินทางบนโครงข่ายถนนได้ (วิกิพีเดีย, 2557)

ปัจจุบันชุมชนโดยรอบสถานีรถไฟเชียงรากถูกกำหนดให้อยู่ในเขตพื้นที่สีเขียว (ชนบทและเกษตรกรรม) ในผังเมืองรวมจังหวัดปทุมธานี ชุมชนตั้งอยู่ที่ ตำบล บางพูด อำเภอเมือง จังหวัดปทุมธานี โดยมี ทิศเหนือ ติดกับองค์การบริหารส่วนตำบลบ้านปทุม อำเภอสามโคก จังหวัดปทุมธานี ทิศใต้ ติดกับองค์การบริหารส่วนตำบลสวนพริกไทย อำเภอเมือง จังหวัดปทุมธานี ทิศตะวันออก ติดกับเทศบาลตำบลคลองหลวง อำเภอ คลองหลวง จังหวัดปทุมธานี และทิศตะวันตก ติดกับองค์การบริหารส่วนตำบลเชียงรากใหญ่ อำเภอสามโคก จังหวัดปทุมธานี มีสถานที่ที่สำคัญได้แก่ วัดกู้ วัดบางพูดนอก วัดผาสุกมณีจักร วัดโพธิ์บ้านอ้อย วัดศรีรัตนาราม และวัดหงษ์ทอง จำนวนประชากรของตำบล รวมทั้งสิ้น 7,436 ครัวเรือน มีโครงสร้างเศรษฐกิจและรายได้ประชากร จากอาชีพรับจ้างเอกชน 55% ประกอบการพาณิชย์ 5% รับราชการ,รัฐวิสาหกิจ 5% เกษตรกรรม 30% และอื่นๆ 5% (ห้องเรียนชีวิต จิตอาสา,2554) โดยประชากรในชุมชนโดยรอบสถานี ยังมีการใช้บริการรถไฟจากสถานีเชียงราก เพื่อเข้าไปทำงานในเมือง ซึ่งการเดินทางจากที่พักอาศัยมาขึ้นรถไฟที่สถานีเชียงรากนั้น มีความไม่ปลอดภัยและต้องเดินทางโดยรถส่วนตัว

จากปัญหาดังกล่าวและแผนโครงข่ายรถไฟฟ้าชานเมือง ทำให้พื้นที่การเข้าถึงสถานีรถไฟฟ้าบริเวณชุมชนโดยรอบสถานีรถไฟเชียงรากควรมีการพัฒนาเส้นทางการเข้าถึงที่ดีและเหมาะสม เพื่อรองรับชุมชนเมืองที่จะมีการเติบโตอย่างรวดเร็วโดยเฉพาะที่อยู่อาศัยและด้านเศรษฐกิจ เนื่องจากมีแนวรถไฟฟ้าพาดผ่านบริเวณพื้นที่ชุมชน อีกทั้งชุมชนยังอยู่ในพื้นที่สีเขียวของผังเมืองรวม จังหวัดปทุมธานี อาจทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงในด้านการใช้ประโยชน์ที่ดิน และการเติบโตของชุมชนเมืองรอบสถานีรถไฟฟ้าอย่างไม่มีการวางแผน

จากแนวคิดจุดเปลี่ยนถ่ายการสัญจร (TOD) ซึ่งเป็นกระบวนการจัดการพื้นที่เมืองรอบสถานีรถไฟฟ้าให้เกิดความกระชับและเน้นการใช้ประโยชน์พื้นที่อย่างผสมผสาน ที่มีการเชื่อมโยงชุมชนกลุ่มย่อยๆเข้ากับระบบขนส่งมลชน โดยที่ชุมชนมีขนาดกระชับภายในระยะการเดินเท้าที่สะดวกรอบสถานีคมนาคมขนส่ง รวมถึงความสะดวกสบายด้วยการเดินเท้าที่หลายหลายทั้งจากระบบคมนาคมขนส่ง ระบบทางจักรยาน การเดินเท้า หรือรถยนต์ ซึ่งเหมาะที่จะนำมาใช้ในการแก้ปัญหาเรื่องการเติบโตของชุมชนเมืองรอบสถานีรถไฟฟ้าเชียงรากอย่างไม่มีการวางแผน เพื่อพัฒนาเส้นทางการเข้าถึงสถานีรถไฟฟ้าที่เหมาะสม แก้ปัญหาความไม่ปลอดภัยในการเดินทาง และลดปัญหาความแออัดของชุมชนเมืองซึ่งเกิดจากการใช้รถยนต์ส่วนบุคคล

1.2 วัตถุประสงค์

  1. ศึกษาลักษณะทางกายภาพของพื้นที่รอบสถานีรถไฟฟ้าเชียงราก
  2. ศึกษาเส้นทางการเข้าถึงรถไฟฟ้าสถานีเชียงราก
  3. เสนอแนวทางการพัฒนาเส้นทางการเข้าถึงรถไฟฟ้าสถานีเชียงราก โดยเส้นทางเท้าและทางจักรยาน

1.3 ขอบเขตการศึกษา

1.3.1   ขอบเขตด้านพื้นที่

พื้นที่ศึกษา คือ บริเวณโดยรอบสถานีรถไฟฟ้าเชียงราก จังหวัดปทุมธานี โดยแบ่งเป็น 2 ส่วน

 

1.3.1.1     พื้นที่เข้าถึงโดยการเดินเท้า คือ พื้นที่บริเวณโดยรอบสถานีรถไฟฟ้าเชียงราก ในรัศมีระยะการเดินเท้า 500 เมตร ตามแนวคิดการเปลี่ยนถ่ายจุดสัญจร(TOD) คือพื้นที่ของเมืองจะต้องมีตำแหน่งที่สัมพันธ์กับการเดินเท้าภายในเวลา 5-10 นาที ที่จะไปสู่จุดขึ้นลงระบบขนส่งการคมนาคม

          1.3.1.2     พื้นที่เข้าถึงโดยรถ คือ พื้นที่บริเวณโดยรอบสถานีรถไฟฟ้าเชียงราก นอกรัศมีการเดินเท้าช่วง 500-1000 เมตร

1.3.2 ขอบเขตด้านเนื้อหา

การศึกษาองค์ประกอบทางกายภาพที่เหมาะสมในการเดินทางเข้าสู่สถานี และแนวทางการพัฒนาการเข้าถึงสถานีโดยทางเท้า และทางจักรยานเท่านั้นขอบเขตด้านเนื้อหา

1.4 ข้อจำกัดของการศึกษา

ยังไม่พบ

1.5 ประโยชน์ที่คาดว่าจะได้รับ

  1. แบบทางเท้า และทางจักรยาน
  2. ช่วยยกระดับคุณภาพของสภาพแวดล้อม (Improves Environmental Performance)
  3. สนับสนุนการมีสุขภาพและวิถีชีวิตที่ดี (Helps Support Healthy Lifestyles)

 

 

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  เปลี่ยนแปลง )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s